Xo‘ja Amin maqbarasi O‘zbekistondagi o‘rta asr me’morchiligining durdonasi bo‘lib, mintaqadagi so‘fiylar merosining boy ma’naviy va badiiy tarixini oʻzida mujassam etadi. U Namangan shahrining jonli markazida, gavjum Chorsu bozori yonida joylashgan. Ajoyib me’moriy yodgorlik XVIII asrga tegishli.
Maqbara mashhur toshkentlik shayx Shayxontohurning vorisi bo‘lgan Xo‘ja Aminning dafn qilingan joyi hisoblanadi. So‘fiy shayx Xo‘ja Amin XVIII asr o‘rtalari va ikkinchi yarmida yashagan. U diniy va siyosiy faoliyati bilan mashhur boʻlgan.
Maqbara XVIII asrning ikkinchi yarmida qurilgan boʻlib, Oʻrta Osiyo meʼmorchiligining Fargʻona vodiysida anʼanaviy boʻlgan pishgan gʻishtdan qurilgan. Uning devorlari oʻyilgan terrakota bilan bezatilgan. Terrakota bezaklari ikki qavatli ganch oʻymakorligi bilan birlashtirilgan. Binoning asosiy old tomoni an’anaviy ko‘rinishda, peshogʻi nayzasimon ravoq shaklida qurilgan. Burchaklarda ustunlar mavjud. Nayzasimon ravoq oʻsimlik va geometrik bezaklar bilan toʻldirilgan tor va keng tasmalar bilan galma-gal almashtirilgan П-shaklidagi hoshiya bilan oʻralgan. Yaltiroq sirlangan koshinlar ham ishlatilgan. Ravoq peshtogʻida Qurʻon yozuvlari bor. Kirish eshigi tepasida “Abduraim oʻgʻli usta Muhammad Ibrohim” deb meʼmorning ismi yozilgan.
Maqbara XVIII asr qadimiy meʼmorlik anʼanalarining nodir namunasidir. Majmua dastlab masjid, madrasa, ayvon ustaxonasidan iborat boʻlgan, afsuski, hozirgi kungacha maqbara majmuasining faqat bir qismi va masjidning bir qismi saqlanib qolgan.
82 
