1986-yil — Xalqaro tinchlik yili doirasida, dekabr oyida Samarqand shahrida Tinchlik va birdamlik muzeyi ochilgan. Ta’kidlash joizki, mazkur muzey MDH hamda Boltiqbo‘yi mamlakatlari hududidagi yagona tinchlik muzeyi hisoblanadi. Bugungi kunda dunyo bo‘ylab shunga o‘xshash muzeylar soni atigi 46 tani tashkil etadi.
Muzeyning asosiy maqsadi — diplomatik va ma’naviy vositalar orqali dunyo xalqlarini birlashtirish, insoniyatni tinchlik g‘oyasi atrofida jipslashtirishdir. Shu bilan birga, muzey ekspozitsiyalari zamonaviy dunyodagi global muammolar haqida jamoatchilikni xabardor qilish, xalqlar o‘rtasida birdamlik va hamjihatlik tuyg‘usini mustahkamlashga xizmat qiladi.
Bugun muzey to‘plamida dunyoning barcha qit’alarida joylashgan 100 dan ortiq mamlakatga mansub 20 mingdan ziyod eksponat saqlanadi. Eksponatlar orasida Stalingrad jang maydoni va Osventsim kontslageridan olingan tuproq solingan kapsulalar, insoniyat tarixida og‘ir asorat qoldirgan atom bombasi qoldiqlari, Berlin devori bo‘laklari kabi ramziy ahamiyatga ega buyumlar ham mavjud. Ular bilan bir qatorda, insonni hayotga, tinchlikka va ezgulikka chorlovchi ko‘plab noyob eksponatlarni ham ko‘rish mumkin.
Muzey direktori Anatoliy Ionesov boshchiligidagi jamoa tomonidan amalga oshirilgan “Dunyo qo‘lyozmalari” nomli noyob loyiha alohida e’tiborga loyiq. Ushbu to‘plamga insoniyat taraqqiyoti, tinchlik va xalqlar o‘rtasidagi hamjihatlik g‘oyalariga hissa qo‘shgan shaxslarning shaxsiy maktublari, fotosuratlari va ijodiy merosi kiritilgan. Mazkur jamlanmada taniqli siyosatchilar, yozuvchilar, jamoat arboblari, shuningdek, 142 nafar Nobel mukofoti laureatining dastxatlari ham mavjud.
Tinchlik va birdamlik muzeyi — Yer sayyorasida tinchlikni asrash, xalqlar o‘rtasida o‘zaro anglashuv va hamjihatlikni mustahkamlash yo‘lida fidokorona mehnat qilgan insonlar faoliyatini avlodlar xotirasida saqlab qoluvchi betakror ma’naviy maskandir.
Dunyo tinchligi yo‘lida: Samarqanddagi noyob muzey
16 Yanvar 2026

