ISO 22000 standarti oziq-ovqat xavfsizligini menejment tizimiga (OOXMT) talablarni belgilaydi va oziq-ovqat zanjirining barcha bosqichlarida xavfsiz oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarishni ta’minlashga qaratilgan. Ushbu standartning asosiy elementi xavflarning oldini olish, bartaraf etish yoki maqbul darajaga tushirish uchun xavflarni tizimli tahlil qilish va boshqarishdir.
ISO 22000 standartida xavflarni tahlil qilish HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points) tamoyillariga asoslanadi va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, saqlash, tashish va sotish jarayonida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan barcha xavflarni aniqlashni oʻz ichiga oladi. Xavflar uchta asosiy guruhga boʻlinadi: biologik (patogen mikroorganizmlar, viruslar, parazitlar), kimyoviy (pestitsidlar, toksinlar, yuvish vositalarining qoldiqlari, allergenlar) va fizik (begona narsalar - metall, shisha, plastmassa).
Xavfni tahlil qilish jarayoni bir necha ketma-ket bosqichlarni oʻz ichiga oladi. Birinchi bosqichda mahsulot tavsifi va iste’molchi tomonidan uning maqsadli ishlatilishini aniqlash amalga oshiriladi. Keyin ishlab chiqarishning barcha bosqichlarini qamrab olishi kerak boʻlgan texnologik jarayonning blok sxemasi ishlab chiqiladi. Blok sxema joyida tasdiqlangandan soʻng, jarayonning har bir bosqichi uchun potentsial xavflarni aniqlash amalga oshiriladi.
Keyingi qadam xavfni baholash boʻlib, unda xavf paydo boʻlish ehtimoli va uning iste’molchining sogʻligʻiga ta’siri darajasi tahlil qilinadi. Ushbu baholash asosida boshqaruv choralarini amalga oshirish zarurati aniqlanadi. ISO 22000 standartida boshqaruv choralari oldindan belgilangan dasturlarga, oldindan belgilangan operatsion dasturlarga va muhim nazorat punktlariga boʻlinadi. Ushbu yondashuv ISO 22000 standartini klassik HACCP tizimidan ajratib turadi, bu esa xavflarni boshqarishni yanada moslashuvchan va korxonaning real sharoitlariga moslashtiradi.
Xavflarni boshqarish, shuningdek, monitoring tartib-qoidalarini, tuzatish choralarini, verifikatsiyani va hujjatlashtirishni oʻz ichiga oladi. Monitoring ogʻishlarni, tuzatuvchi harakatlarni oʻz vaqtida aniqlashga imkon beradi, ularning sabablarini bartaraf etadi, verifikatsiya esa butun tizimning samaradorligini tasdiqlaydi. Hujjatlashtirish OOXMT faoliyatining kuzatilishi va dalil bazasini ta’minlaydi.
Shunday qilib, ISO 22000 standarti boʻyicha xavflarni tahlil qilish va boshqarish oziq-ovqat xavfsizligi uchun keng qamrovli, ilmiy asoslangan va tizimli yondashuvdir. Ushbu standartning joriy etilishi tashkilotlarga xavflarni minimallashtirish, iste’molchilar ishonchini oshirish va oziq-ovqat xavfsizligi sohasidagi xalqaro talablarga javob berish imkonini beradi.
77 
