Otellar haqidagi ko‘plab faktlar hayratga solishi, qiziqish uyg‘otishi va hatto zavq bag‘ishlashi mumkin. Mehmonxonalar tarixi davomida bu muassasalarda ko‘plab qiziqarli voqealar ro‘y bergan, shuningdek, muhim anʼanalar va urf-odatlar shakllangan.
Ushbu maqolada dunyo bo‘ylab turli mehmonxonalar haqidagi qiziqarli faktlar jamlangan.
Birinchi otel qachon paydo bo‘lgan?
Otellar haqida ilk yozma maʼlumotlar Bobil podshohi Hammurapining qonunlarida (taxminan miloddan avvalgi XVIII asr boshlari) uchraydi. Bu hujjatlarda mehmonlar uchun mo‘ljallangan muassasalar — tavernalar zikr etilgan bo‘lib, ularning egalari mehmonlar tomonidan hokimiyat haqida aytilgan gaplarni xabar qilish majburiyatiga ega bo‘lgan.
“Otel” atamasi birinchi bor XVIII asrda Fransiyada paydo bo‘lgan. XIX asrda esa maxsus mehmonxona xizmatlarini ko‘rsatuvchi tashkilotlar shakllandi. Bunday muassasalar ko‘p xonali binolardan iborat bo‘lib, ularda xonalar kamida bir kunga ijaraga berilar edi. Tarixiy maʼlumotlarga ko‘ra, birinchi otel Genrix IV hukmronligi davrida Fransiyada qurilgan va faoliyat boshlagan. Har bir xonani alohida yuvinish xonasi va hojatxona bilan taʼminlash kabi zamonaviy xizmat standartlari XIX asrda paydo bo‘ldi.
Dunyodagi eng qadimgi otel qaysi?
Dunyodagi eng qadimiy mehmonxona Yaponiyada joylashgan bo‘lib, u 705 yilda ochilgan. Bu Yaponiyaning anʼanaviy uslubida tashkil etilgan mashhur maskan bo‘lib, unda Quyosh chiqish mamlakati madaniy anʼanalari asrab-avaylanadi.
Yuvinish xonalarining paydo bo‘lishi
Tarixiy manbalarga ko‘ra, 1889 yilda Londondagi otellardan birida birinchi bor har bir xonada alohida yuvinish xonalari tashkil etilgan. Ungacha hatto boy mehmonlar ham umumiy hojatxonalardan foydalanishga majbur bo‘lishgan. 1970 yillarda ingliz otelchilari mehmonlarga qulaylik yaratish maqsadida kichik shampunlar, sovunlar va tish pastalari kabi gigiyena vositalarini xonalarga qo‘yish anʼanasini joriy qilishdi. Mehmonlar bu g‘amxo‘rlikni katta mamnuniyat bilan qabul qilishdi va bu anʼana tez orada butun dunyo otellarida tarqaldi.
Xonalarning texnik jihozlanishi
XIX asrda AQSHda har bir xonasiga statsionar telefon o‘rnatilgan otel ochildi. Bu mehmonxona kunu-tun faoliyat yuritgan bo‘lib, birinchi marta sayyohlarga istalgan paytda joylashish imkonini berdi.
1927 yilda AQSHdagi otelchilar har bir xonani radio qabullagichlar bilan jihozlashga qaror qilishdi. Mehmonlar bundan juda mamnun bo‘lishdi va natijada butun mehmonxona tarmog‘i radioqabullagichlar bilan taʼminlandi. XX asr boshlarida esa AQSHdagi mehmonxonada ilk bor xonalarni sovitish uchun konditsionerdan foydalanila boshlandi. Shundan so‘ng, mehmonlar otelda yashash paytida qulay haroratdan bahramand bo‘lish imkoniga ega bo‘lishdi.
Qiziqarli voqealar va anʼanalar
Oskar mukofotining birinchi taqdimot marosimi aynan otelda bo‘lib o‘tgan. Bu voqea 1929 yilda Los-Anjelesda sodir bo‘lgan. Marosim bor-yo‘g‘i 15 daqiqa davom etgan va u bayramona tushlik bilan yakunlangan.
Otel xolllarida yangi yil archasini bezash va shu munosabat bilan tantanali tadbirlar tashkil etish anʼanasi 20-asr boshlarida Kaliforniyada yuzaga kelgan va bugungi kunda deyarli barcha mehmonxonalarda saqlanib qolgan.
Ko‘pincha mehmonlar sayohat paytida o‘qigan kitoblarini xonalarda qoldirib ketishadi. Bu esa ko‘p otellarda turli tillardagi kutubxonalarni shakllantirishga asos solgan.
Sochiqlardan yasalgan qush va hayvon shaklidagi qiziqarli hamda yirik figuralar ko‘pincha xonalardagi to‘shaklar ustida qo‘yib ketiladi. Bu kabi anʼana mehmonlarni xursand qiladi va kayfiyatni ko‘taradi.
Eng-eng mehmonxonalar
Quyidagi qiziqarli faktlar ayrim otellarning noyobligini ko‘rsatadi:
• Antarktidada joylashgan mehmonxona dunyodagi eng sivilizatsiyadan uzoqda joylashgan maskan hisoblanadi.
• Dunyodagi eng baland otel Xitoyda joylashgan.
• Moskvada eng ko‘p xonali mehmonxona joylashgan.
• Livandagi besh yulduzli mehmonxonada dunyodagi eng katta xonasi bor.
Bu keltirilganlar vaqtinchalik yashash muassasalarining barcha o‘zgacha xususiyatlarining hammasi emas. Mehmonxona egalari mijozlarni jalb qilish uchun turli innovatsion yondashuvlarni amalga oshirishmoqda, hatto g‘alati materiallardan mehmonxonalar qurishgan holatlar ham mavjud.
82 
