Overturizm — bu mahalliy muhit va madaniyatga salbiy ta'sir ko'rsatadigan ma'lum bir joyga sayyohlarning ortiqcha oqimi. Bu ko‘plab mashhur sayyohlik joylari duch keladigan jiddiy muammo bo‘lib, u atrof-muhit, ijtimoiy, madaniy va iqtisodiy oqibatlarda ko‘rinadi.
Overturizm bilan bog'liq asosiy muammolar:
1. Atrof-muhitga zarar:
-
Havo, suv va tuproq ifloslanishining ko'payishi: Sayyohlarning ko'pligi natijasida transport va chiqindilar sonining oshishi, bu esa atrof-muhitga zarar yetkazadi.
-
-
Tabiiy resurslarga zarar keltirish marjon riflari va o'rmonlarni kesish: sayyohlar faoliyati tabiatga zarar yetkazadi, masalan, haddan tashqari marjon riflaridan foydalanish va o‘rmonlarni kesish.
-
-
Tarixiy yodgorliklar yemirilishi: Mashhur sayyohlik joylari va tarixiy obidalar ortiqcha tashriflar tufayli eroziyaga uchraydi.
2. Ijtimoiy va madaniy muammolar:
-
O‘zlikni yo'qotish: turizm mahalliy an‘analar va o‘ziga xos madaniyatning tijoratlashuviga olib keladi, bu ularning beqiyosligiga putur yetkazadi.
-
-
Mahalliy aholini siqib chiqarish: Turizmning rivojlanishi uy-joy qiymatining oshishiga va mahalliy aholining joylarini tark etishiga sabab bo'lishi mumkin.
-
-
Mahalliy aholi va sayyohlar o'rtasidagi ziddiyatlar: Sayyohlarning ko'pligi va ba'zan hurmatsizlik xatti-harakatlari mahalliy aholi bilan ziddiyatlarga olib keladi.
3. Iqtisodiy tengsizlik:
-
Foydaning notekis taqsimlanishi: Turizm ish o‘rinlari yaratishi mumkin bo'lsa-da, uning foydasi ko‘pincha mahalliy jamoalarga emas, balki yirik korporatsiyalarga o‘tadi.
-
-
Tengsizlikning oshishi: uy-joy va mahsulotlar narxining o‘sishi mahalliy aholi uchun noqulaylik tug‘dirib, ularning ijtimoiy ahvolini yomonlashtiradi.
4. Sayyohlar taassurotining yomonlashishi:
-
Ko‘plab odamlar diqqatga sazovor joylarda: Mashhur joylarga odamlarning ortiqcha to‘planishi sayyohlar uchun sayohatni qiyinlashtiradi.
-
-
Katta navbatlar: Sayyohlar sonining ortishi kutish vaqtining ko‘payishiga va sayohatlar sifatining yomonlashishiga olib keladi.
-
-
Yuqori narxlar: Talabning oshishi natijasida turizm xizmatlari, oziq-ovqat va transport narxlari oshadi, bu esa sayyohlar uchun xarajatlarni ko‘paytiradi.
Overturizm muammosini hal qilish uchun barqaror turizm choralarini ko‘rish kerak:
1. Turizmni diversifikatsiya qilish: Sayyohlarni unchalik mashhur bo‘lmagan joylar va tadbirlarga yo'naltirish orqali sayyohlik oqimining teng taqsimlanishini ta'minlash.
2. Tashrif buyuruvchilar sonini cheklash: Mashhur joylar uchun tashrif buyuruvchilar sonini cheklash yoki kvotalar belgilash orqali juda ko‘p odamlarning bir joyga to'planishini oldini olish.
3. Qoidalarni ijro etish: Atrof-muhitni va mahalliy jamoalarni himoya qilish uchun qat'iy qoidalar va nazoratni amalga oshirish, shu jumladan chiqindilarni boshqarish va yashash joylarini himoya qilish.
4. Sayyohlarni o‘qitish: Mas'uliyatli turizmni rag‘batlantirish va sayyohlarni mahalliy urf-odatlar va madaniyatni hurmat qilishga chaqirish.
5. Infratuzilma investitsiyalari: Turizmning ortib borayotgan talabiga javob berish uchun transport tizimlarini, chiqindilarni boshqarish va boshqa infratuzilmani yaxshilash, bu esa sayohat tajribasini yaxshilaydi va mahalliy aholi uchun eng yaxshi sharoitlarni yaratadi.
Overturizmning salbiy ta'sirlarini kamaytirish uchun barcha tomonlar — hukumatlar, turizm kompaniyalari, mahalliy jamoalar va sayyohlar - birgalikda harakat qilishlari zarur.
7 
