Oʻzbekistonning har bir hududi oʻzining an’analari va qiziqarli obyektlari bilan mashhur. Nurota togʻlarining shimoliy etagida, Sanzor daryosi boʻyidagi Och dashtning janubiy qismida Jizzax joylashgan. Qadimiy Jizzax shahri vohada, Farg‘ona vodiysi va Toshkent vohasidan Samarqand shahrigacha bo‘lgan Buyuk Ipak yo‘lidagi karvon yo‘llari kesishgan joyda vujudga kelgan. Jizzax vohasi uzoq tarixga ega bo‘lib, hudud tabiati bir qarashda maftun etadi. Jizzaxni Markaziy Osiyo vohasi deb atashadi, chunki bu yerda juda koʻp shifobaxsh buloqlar, milliy bogʻlar, qoʻriqxonalar, koʻplab mevali va yongʻoq daraxtlari oʻsgan goʻzal bogʻlar bor.
Jizzax viloyati goʻzal tabiatga boy. Bu yerda oʻzining ignabargli oʻrmonlari bilan mashhur Zomin davlat qoʻriqxonasi joylashgan. Qoʻriqxona Turkiston Pomir-Oloy tizmasining gʻarbiy qismining shimoliy yon bagʻrida joylashgan. Asosiy muhofaza obyekti baland togʻ archa sistemalari, oq panjali ayiq, boltayutar, qora laylak va boshqalar hisoblanadi. Qoʻriqxona hududi mintaqaviy aniq belgilangan togʻ tizmasi hisoblanadi: oʻrta togʻli va baland togʻli hududlar dengiz sathidan 1760 - 3500 m balandlikda joylashgan.
Zomin qo‘riqxonasi noyob o‘simlik va hayvonot dunyosiga ega. Bu yerda archalarning uch turi birga oʻsadi: Zarafshon, yarim sharsimon va Turkiston archalari. Qoʻriqxona 20 dan ortiq turdagi dorivor oʻsimliklarga boy: akonit, savrinjon, boʻznoch va valeriana, zizifora, ilon boshi va boshqalar. Bahorda past togʻli zonadagi cheksiz dalalarda lolalar, lolaqizgʻaldoqlar, eremurus va yovvoyi piyoz navlari gullaydi.
Qoʻriqxonada togʻ archa oʻrmonlariga xos boʻlgan turli hayvonlar mavjud. Hayvonot dunyosi shu joylarda tarqalgan koʻplab noyob hayvonlarni oʻz ichiga oladi. Bu yerda baliqning bir turi, ham suvda, ham quruqlikda yashovchi hayvonlarning 2 turi, sudralib yuruvchilarning 14 turi, qushlarning 102 turi, sutemizuvchilarning 30 turi yashaydi. Qoʻriqxonada qor qoploni, Turkiston silovsini, Tyan-Shan qoʻngʻir ayigʻi, Severtsov qoʻchqori, qora tulpor, qora laylak, boltayutar, kichik burgut, burgut, grifon tulpori yashaydi. Bu hayvonlar Qizil kitobga kiritilgan. Qoʻriqxona hududida 2 ta kichik daryo hosil boʻlgan. Guralashsoy Sanzor daryosining, Qulsoy esa Zomin daryosining hosil qiluvchi irmoqlaridan biridir.
Qoʻriqxona turistlar va sayohatchilar uchun sevimli dam olish maskanidir. Ular uchun yotib qolishga joy bor. Bu yerda sanatoriylar, mehmonxonalar, pansionatlar, bolalar oromgohlari, mehmon uylari mavjud.
82 
