Monitoring va oʻlchash - ISO 9001 standartining asosiy elementlaridan biridir. Sifat menejmenti tizimi (SMT) samarali boʻlishi uchun qaror qabul qilish va takomillashtirish jarayonini yaratish zarur boʻlgan ma’lumotlar kerak boʻladi.
Monitoring va oʻlchash - bu ma’lumotlarni toʻplash uchun muhim jarayondir. Shuning uchun samarali boʻlishiga tashkilot jarayonlarni oʻlchash va monitoringini rejalashtirish, tahlil qilish va ta’sir qilish, muvaffaqiyatni ta’minlash uchun zarur boʻlgan resurslarni aniqlash va jalb qilish imkoniyatiga ega boʻlishi kerak.
Jarayonlar kerakli resurslar bilan ta’minlanganligiga va toʻgʻri rejalashtirilganligiga ishonch hosil qilingandan soʻng, tashqi yoki ichki maqsadlarga erishish osonroq ekanligiga amin boʻlish mumkin.
Standart shuni koʻrsatadiki, kompaniya “monitoring va oʻlchash resurslari ularning maqsadlariga mos kelishini isbotlovchi ma’lumotlardan foydalanishi va saqlashi” va jarayonlarni kuzatish va oʻlchash natijalariga e’tibor berishi kerak hamda:
- jarayonlarni oʻlchash va monitoring qilishning ishonchli va ishonchli natijalarini ta’minlash uchun zarur boʻlgan resurslarni aniqlash;
- qaror qabul qilish uchun jarayonning oʻtgan bosqichlarida olingan dalillardan foydalanish;
- olingan jarayon holati ma’lumotlari asosida SMTni doimiy ravishda yaxshilashni ta’minlash zarur.
Shunga asoslanib, oʻlchov va monitoring jarayoni SMTning uchta tamoyili uchun asos ekanligini koʻrish mumkin, ya’ni: mijozlarga yoʻnaltirish, dalillarga asoslangan qarorlar qabul qilish va takomillashtirish.
SMTning qaysi muammosini hal qilish kerakligidan qatʻi nazar, olingan ma’lumotlar qanchalik aniq va batafsil bo’lsa, SMT shunchalik samarali boʻladi. Bundan kelib chiqadiki, SMTning barcha jarayonlarini samarali rejalashtirish, resurslar bilan ta’minlash va aniq ma’lumotlarni olish SMTni doimiy ravishda takomillashtirish va mijozning talablarini qondirish uchun katta ahamiyatga ega.

